در چنین روزی در سال 1273 ه ش آیت الله میرزا حسن شیرازی، مرجع بزرگ تقلید و قهرمان جنبش تنباکو دیده از جهان فروبست. مـیـرزا مـحـمـد حـسن بن میرزا محمود بن محمد اسماعیل حسینی شیرازی از علمای عالیقدر شیعه در پانـزدهم جمادى الاولى سال 1230 ه ق در شیراز دیده به جهان گشود. ایشان پس از طی مقدمات علوم در حوزه های علمیه شیراز و اصفهان به عراق رفت و در آنجا به سلک شاگردان شیخ انصاری اعلی الله مقامه الشریف در آمد. وی در سال 1291 ه ق در سامره اقامت گزید و در آنجا به به تدریس و تعلیم مشغول بود. آن فقیه فرزانه حـدود بیست و سه سال مرجع شیعیان جهان بود و در دوره علمی خویش شاگردان بسیاری را تربیت کرد که از میان آنها می توان به آخوند مـلا مـحمد کاظم خراسانى، سید محمد کاظم طباطبائى یزدى، حاج میرزا حـسـیـن سـبزوارى، سید محمد فشارکى رضوى، میرزا محمد تقى شیرازى و... اشاره کرد. آن عالم ربانی از خود آثار گرانبهایی به جای نهاده است که از میان آنها می توان به رسالاتی مبسوط در ابواب مختلف فقهی، حاشیه اى بر نجاة العباد و تعلیقه اى بر کتاب معاملات آقا وحید بهبهانى اشاره کرد . شاگردان ایشان نیز بسیاری از دروس ایشان را به رشته تحریر در آوردند که منتشر شده اند . ازمهمترین وقایع زندگی این عالم ربانی واقعه تنباکو(رژی) است که به عنوان جنبش تنباکو و سر سلسله جنبش های آزادی خواهانه در تاریخ معاصر ایران مشهور است . واقعه از این قرار است که در تابستان سال 1308 ه ق تالبوت یک سرگرد انگلیسی به ناصر الدین شاه پیشنهاد امتیاز انحصاری خرید و فروش توتون و تنباکو در سراسر ایران به مدت پنجاه سال را داد . شاه نیز با تشویق دیگران این قرار داد را پذیرفت و شرکت انگلیسی تالبوت موظف شد سالانه خواه سود کند یا نه مبلغ 150 هزار لیره انگلیسی و نیز یک چهارم سود سالانه خود را به ایران پرداخت کند. با انتشار خبر، بسیاری از علما و مردم بر آشفتند. در همین هنگام میرزای بزرگ با صدور فتوایی در مقابل این دسیسه ایستاد.
متن حکم :
بـسـم اللّه الـرحمن الرحیم , الیوم استعمال تنباکو و توتون , باى نحو کان , در حکم محاربه باامام زمان صلوات اللّه و سلامه علیه است حرره الاقل محمد حسن الحسینى .
با صدور این فتوا مردم مبارزه سیاسی علیه قراداد استعماری امتیاز تنباکو را یک وظیفه شرعی و تکلیفی الهی دانستند و قلیان ها را شکسته و توتون و تنباکو را را به آتش کشدند . ناصر الین شاه نیز مجبور شد با پردات غرامتی این قرار داد را فسخ کند . فتوای تاریخی این مرجع بزرگوار در تحریم تنباکو فاجعه ای را که در سال 1309 ه ق به دست ناصر الدین شاه قاجار با واگذاری امتیاز دخانیات ایران به مدت پنجاه سال در حال شکل گرفتن بود در نطفه خفه کرد .
امام خمینى (ره ) در این باره فرمودند:آن مرحوم که در سامره تنباکو را تحریم کرد ، براى این که ایران را تـقـریـبـا در اسارت گرفته بودند ، به واسطه قرار داد تنباکو و ایشان یک سطر نوشتند که تنباکو حرام است و حتى بستگان خود آن جائر (ناصر الدین شاه ) هم و حرمسراى آن جائر ترتیب اثر دادند بـه آن فتوا و قلیانها را شکستند و دربعضى جاها تنباکوهایى که قیمت آن هم زیاد بود در میدان آوردنـد و آتـش زدنـد وشـکست دادند آن قرارداد را و لغو شد قرارداد و یک چنین چیزى و آنها دیـدنـد کـه یـک روحـانـى پـیرمرد در کنج دهى از دهات عراق یک کلمه مى نویسد و یک ملت قیام مى کند و قراردادى که مابین شاه جائر و انگلیسیها بوده است , به هم مى زند و یک قدرت این طورى دارد او ( سخنرانی امام خمینی در مورخه 28/8/1359 )
سرانجام آن عالم ربانی در چنین روزی در سال 1273 ه ش مصادف با بیست و چهارم شعبان 1312 ه ق رحلت کردند .