برحسب قیمتهای جهانی انرژی، حدود 5 درصد از کل هزینههای جاری در اداره کردن یک شرکت مربوط به انرژیهای مصرفی آن میشود. به عبارت دیگر چنانچه تعداد کارکنان یک سازمان اداری / تجاری بیش از 20 نفر باشد، معادل حقوق کامل یک نفر از کارکنان صرف هزینههای انرژی میشود.
مقدار مصرف انرژی یک ساختمان مسکونی متوسط در طول سال به اندازهای است که حدود دو برابر یک خودروی معمولی گازهای گلخانهای تولید میکند. توجه به این امر در مورد ساختمانهای اداری / تجاری که به لحاظ عمومی بودن مالکیت آنها معمولاً تحت کنترل و نظارت دقیقی قرار نمیگیرند، حائز اهمیت بسیاری است.
برای آنکه قادر باشید کارایی انرژی مصرفی سازمان اداری/ تجاری خود را بهبود بخشید، ابتدا باید بدانید که در چه وضعیتی از نظر مصرف انرژی قرار دارید. به این منظور سادهترین راه آنست که صورت حساب انواع انرژیهای مصرفی شامل آب، گاز، سوخت و برق را در طول یک سال جمعآوری کنید. واحد تمام حاملهای انرژی را به کیلووات ساعت “Kwh” تبدیل کرده و با هم جمع کنید. مقدار بدست آمده (مصرف سالانة انرژی) را بر مقدار زیربنای ساختمان تحت اختیار خود تقسیم کنید تا مقدار انرژی مصرفی بر هر متر مربع از ساختمان بدست آید (Kwh/m2) .
در صورتی که انرژی مصرفی ساختمان اداری / تجاری شما کمتر از Kwh/m2 100 میباشد، در وضعیت بسیار خوبی از لحاظ کارایی انرژی قرار دارید. تلاش کنید که این وضعیت را حفظ نمایید.
اگر مقدار مصرف Kwh/m2 200- 100 است، ساختمان از نظر کارایی انرژی وضعیت خوبی دارد.
اگر مصرف انرژی Kwh/m2 300- 200 است، ساختمان شما از نظر کارایی انرژی با مشکلاتی روبروست و اتلاف انرژی در آن وجود دارد. مصارف انرژی ساختمان را مورد بازنگری قرار داده و راهکارهای جلوگیری از تلفات انرژی را در آن بیابید.
اگر مصرف انرژی Kwh/m2 400-300 است، مشکلات بهرهوری انرژی ساختمان بسیار اساسی است. هر چه زودتر برنامههای بهینهسازی مصرف انرژی را به اجرا درآورید. به این منظور حتماً از خدمات مشاورهای کارشناسان انرژی بهرهمند شوید.
اگر مصرف انرژی بیش از Kwh/m2 400 است، عملکرد سیستمهای مصرفکنندة انرژی در ساختمان (تهویه مطبوع، روشنایی، آب گرم مصرفی ، وسایل اداری و ... ) به کلی غیرکارا هستند.
توجه داشته باشید که تقسیمبندی فوق برای یک ساختمان اداری / تجاری معمولی با تجهیزات اداری متعارف و برای 5 روز کار در هفته در نظر گرفته شده است.
ترکیب مصرف انرژی در آشپزخانه و سالنهای غذاخوری ادارات عموماً به صورت زیر است: گرمایش و سرمایش : 27 درصد، پخت و پز : 23 درصد، گرمایش آب : 19 درصد، روشنایی : 11 درصد، یخچالها : 8 درصد، تخلیه و تعویض هوا : 5 درصد، تجهیزات اداری : 1 درصد و سایر مصارف : 6 درصد.
در هر یک از موارد فوق میتوان اقدامات بسیاری برای کاهش مصرف انرژی انجام داد . به این منظور برنامهای برای نظارت بر مصرف انرژی در آشپزخانه و سالن غذاخوری تهیه کرده و بر حسب مقتضیات سازمان اداری / تجاری خود، راهکارهای عملی بهبود کارایی مصرف انرژی را در این قسمتها بیابید.
امکان کاشت درختان همیشه سبز (مانند کاج و سرو) را در ضلع شمالی ساختمان اداری / تجاری خود بررسی کنید. درختان کاشته شده در ضلع شمالی جلوی بادهای زمستانی را میگیرند و از این طریق ضمن کمک به کاهش تلفات حرارتی ساختمان، از نفوذ هوای سرد به داخل ساختمان نیز تا حدودی جلوگیری میکنند. این موضوع در مورد مناطق نیمکرة شمالی زمین (مانند ایران ) صادق است.
امکان ایجاد فضای سبز و کاشت درخت در ضلع جنوبی و غربی ساختمان خود را بررسی کنید. با کاشت درخت در ضلع جنوبی و غربی ساختمان از شدت گرمای ناخواستة انتقالی به ساختمان در فصل تابستان کاسته میشود. درختان بلند با ایجاد سایه، رطوبت زمین را برای مدت بیشتری حفظ میکنند و نیاز به آبیاری را کاهش میدهند و از این طریق نیز مصرف انرژی کاهش مییابد.
از سوی دیگر این درختان در فصل تابستان برگهای خود را از دست میدهند و بنابراین مانعی در برابر روشنایی و گرمایش طبیعی ساختمان ایجاد نمیکنند.
چنانچه محدود به استفاده از لامپهای رشتهای هستید، سعی کنید روشنایی مورد نیاز خود را به جای استفاده از چند لامپ رشتهای کوچک، با یک لامپ رشتهای بزرگتر تأمین نمایید. به طور کلی بازدة لامپها و از جمله لامپهای رشتهای با افزایش توان (وات) آنها افزایش مییابد. به عنوان مثال روشنایی ایجاد شده توسط یک لامپ 100 وات رشتهای معادل روشنایی 2 لامپ 60 وات یا 4 لامپ 40 وات است، اما مقدار مصرف برق آن کمتر است.
از اتصال بیش از اندازة بارهای الکتریکی به مدار برق خودداری کنید. اتصال همزمان بارهای الکتریکی با توان زیاد به مدار، علاوه بر اتلاف انرژی، به سیمکشی برق ساختمان نیز آسیب میرساند. فیوزهای برق ساختمان تحت اختیار خود را بررسی کنید و از حد تحمل توان الکتریکی سیمکشی ساختمان اطلاع حاصل نمایید.
سیستمهای تهویه مطبوع، آسانسور، بالابر، پله برقی، موتور پمپ و ... دارای موتور الکتریکی هستند. در صورت از کار افتادن یک موتور الکتریکی، چنانچه هزینة آن حدود 60 درصد هزینة خرید یک موتور الکتریکی کارا باشد، به جای تعمیر نسبت به خرید موتور الکتریکی کارا اقدام نمایید.
بازیافت
در صورت امکان از محصولات ساخته شده از مواد بازیافتی استفاده کرده و دیگران را نیز به این کار تشویق نمایید. این کار به توسعة صنعت بازیافت مواد و صرفهجویی در هزینهها و انرژی کمک میکند.
هزینه و انرژی زیادی صرف بستهبندی محصولات میشود. در صورت نیاز عمده، از محصولاتی استفاده کنید که کمترین مقدار بستهبندی را داشته باشند.
بعنوان مثال مایع دستشویی یا ظرفشویی مورد نیاز سازمان اداری / تجاری خود را به صورت گالنی خریداری نمایید.
کاغذهای مصرفی، روزنامه و سایر مواد سلولزی از این قبیل را جمعآوری و بازیافت کنید. بازیافت این مواد در سطح کلان، آثار بسیار قابل ملاحظهای در صرفهجویی مصرف انرژی و حفظ محیط زیست دارد.
بطریهای شیشهای بیمصرف را بازیافت کنید. انرژی صرفهجویی شده ناشی از بازیافت یک بطری شیشهای قادر است یک لامپ 100 وات را به مدت 4 ساعت روشن کند.
قوطیهای مصرف شدة کنسرو را بازیافت کنید. بازیافت و استفادة مجدد از مواد به کار برده شده در ساخت قوطیهای کنسرو، ضمن اینکه انرژی لازم برای تولید مجدد آن را به میزان 74 درصد فراهم میکند، آلودگی هوا را به میزان 85 درصد، زبالة جامد را به میزان 95 درصد و آلودگی آب را به میزان 76 درصد کاهش میدهد.
قوطیهای آلومینیومی بیمصرف را بازیافت کنید. مصرف انرژی برای تولید مجدد قوطیهای آلومینیومی از قوطیهای بازیافت شده به مقدار زیادی کاهش مییابد
توجه داشته باشید هنگامی که یک قوطی آلومینیومی را بعنوان زباله بیرون میاندازید، مانند آنست که نیمی از آنرا بنزین کرده و روی زمین خالی کرده باشید.
بطریهای پلاستیکی نوشابه، شیر، شویندهها و ... را بازیافت کنید. با صرف مقدار بسیار کمتری انرژی و هزینه میتوان این مواد بازیافتی را در تولید مجدد انواع محصولات از ظروف شویندهها گرفته تا قطعات پلاستیکی و حتی البسه به کار برد
.
با بازیافت 26 بطری پلاستیکی نوشابه میتوان یک دست لباس از جنس پلی استر تهیه کرد. A/M.124
خود ممیزی مدیران دولتی در زمینه ی مدیریت انرژی